Meksika da Yurttaşlık ve Etik Eğitimi Müfredatı

 

Etik ve Vatandaşlık Eğitimi hangi bağlamda ortaya çıkıyor?

Hepimizin kendimizi içinde bulduğumuz mevcut dünya, hayatın her alanında değişti ve değişmeye de kesintisiz olarak devam ediyor. Farklı toplumlar, çoğu durumda insan onuruna saygı duyan adil bir toplumsal birlikte yaşama olasılığını yok eden bu dönüşümlerden etkilenmekten geri kalamazlar. Böylece tarih bize, siyasi sistemlerin, bilimsel-teknolojik ilerlemelerin, endüstriyel üretim süreçlerinin ve medya faaliyetinin zaman zaman ekonomik eşitsizlikler, kültürel ayrımcılık ve kronik yoksulluk yaratarak ilişkilendirildiğini göstermektedir. Bu gerçeklik, bazı ahlaki değerlerin ölümü ve sosyo-kültürel alandaki ilişkilerin pekişmesi ile açıklanmaktadır.

Bu endişe verici durumun, etik gelenekler ve ahlak teorileri tarafından yapılan geçerli katkılara dayalı olarak, kültürel ahlakımızın yeniden inşası yolunda hepimizi kapsadığı açıktır. İnsan Hakları Beyannamesi, Etik ve Vatandaşlık Eğitimi alanında, kamu ahlakının gerçekleştirilmesini mümkün kılmak amacıyla, öğrencinin ahlaki gelişimini sosyal performansıyla ilişkilendiren bir araç olarak hareket etmesi gereken bir mirastır. kendisinin bir rehber ve ideal olarak koyduğu şey. Öte yandan, hâlâ sosyo-politik güç yapılarında tezahür eden olumsuz bir olgusal gerçekliğe karşı insan haklarını savunma meydan okuması, uzlaşmaya dayalı tanıma anlamına gelir.  ve bir toplumun kaçmaması gereken asgari noktalar olması gerektiğini kültürel olarak çoğulcu; saygı ve dayanışma gibi. Tüm düzenleyici tartışmalarda etkilenen herkesin katılımını kabul etmek, ancak aynı zamanda dahil olanların gerçek konumunu da göz önünde bulundurmak hayatın her alanında bir zorunluluktur, bu da bizi hep birlikte en zayıfları dinlemeye ve değer vermeye yönlendirir. Bu ses bazen kurumlardaki öğrencilerin kendilerinin bazen de ilimizdeki yerli halk gibi sosyal grupların sesidir.

Etik ve Yurttaşlık Eğitimi'nin içeriğini öğreten öğretmenin sorunu, yalnızca ahlaksız eylemlerin ne olduğunu anlamak, hatta insanlığın neden şiddet ve ayrımcılık kadar yaygın olan barbarlıklara doğru yozlaştığını görmek değildir   . Ahlaki sorunlar üzerine ders vermek, sosyal gerçekliğe değinmeden bireyleri özel ahlakı geliştirmek için eğitmek de bir çözüm değildir. Bu nedenle, adil olmayan sosyo-ekonomik, siyasi ve yasal düzenin aşılmasına katkıda bulunabilmesi için, yurttaş olarak tebaayı demokratik katılıma yönlendiren alanda eğitim projelerinin oluşturulması gerekmektedir. Dört değişken, Devletin ve halk eğitiminin koşul olarak dikkate alması gereken değişkenlerdir.  İnsan ilerlemesini engelleyen malzeme ve ideolojiler: Endüstriyel üretimin ayrım gözetmeyen biçimleri (insan bir nesne haline gelir, yaratıcılığını kaybeder, kendi işinin efendisi değildir), toplumsal işbölümü, tüketimcilik ve medya etkinliğinden kaynaklanan hizalama günümüz gençlerini çok etkiliyor. Hakim olan kayıtsızlık ve şüphecilik bu faktörlere karşılık gelir.

Okul, öğrencinin içinden geçtiği farklı hayati anları anlayarak, özellikle daha geniş ve karmaşık sosyal gruplara entegre olduğu geçiş aşamasında ona rehberlik ederek, ailede başlayan insan kişiliğinin gelişimini sistematik ve aşamalı olarak sürdürmeli, yeni özelliklere ve farklı bir düzenleyici içeriğe sahip. Deneklerin aile, arkadaşlık, eğitim, siyaset ve çalışma kurumlarının özgürce üstlenilen yükümlülükler ve sözleşmeler içerebileceğinin farkına varmaları istenmelidir. Belirli yasalar ve sosyal anlaşmalar, herhangi bir sosyo-kültürel bağlamda kabul edilen evrensel ilkelere dayandıkları için geçerlidir. Sosyal çatışmalarla ilgili olarak adalet gibi ilkelerin evrenselliğini sağlam bir şekilde korumalıyız.  ve bunları belirli bir kültürün ethos'unu inşa etmek için temel olarak kabul edin.

Bu okul müfredatındaki etik ve politik içeriğin geliştirilmesi, içinde yaşadığımız sosyal gerçekliğin başlangıç ​​noktasıdır. Bu nedenle, tüm eğitim camiasının yansıması, sosyal grupların kendilerini ifade ettikleri kültüre yönelik olmalıdır. Kültürel çoğulluğa saygı  teşvik etmeye çalışıyoruz, bu, halkların geleneklerine, kültürel kimliklerine saygı duyma ve değer verme olasılığında belirtilmiştir. Buna karşılık, kendi bağlamımızdaki bilimsel-teknolojik ilerleme, bazen bütünleşmeden çok bir tahakküm unsuru olarak oluşturulmuştur. Yurttaşlık kavramı, doğurduğu hakların gerçekleştirilmesinde tutarlı olmak için, belirli güç gruplarının lehine olan maddi ilerlemenin, diğer sosyal sınıflar üzerinde olumsuz bir etkisi olduğunu, hatta sanatsal yaratımların kendileri rekabet ihtiyacına uyarlanmış olsa bile dikkate almalıdır. ve işçiler tamamen bireysel çıkarlara.

Öğrenciler kültürel kimliklerinin farkında olmalıdır; bunu etik değerlerle ilişkisi içinde anlamak,   onların altında yatan insan anlayışı üzerine düşünmelerine yol açacaktır. Kişilerarası ilişkilerimizde hakim olan fayda arayışı ve bireysel fayda, faaliyet gösterdiğimiz ekonomik vizyonla ilgilidir. Günümüz kültüründe ekonomik hayatın yapısı aynı eğitim faaliyeti için belirleyici bir faktör ve bir meydan okumadır: Toplumun oluşması için nasıl eğitim verilir?  küreselleşme, işsizlik, yabancılaşma ve aynı zamanda mevcut işgücü piyasasından dışlanmanın üstesinden gelme sorunları hakkında iş dünyasında eleştirel bir farkındalık? Etik ve Yurttaş Eğitimi alanındaki analiz, eleştiri ve yorumlama prosedürleri, çocukların genel olarak toplumun bu tarihsel ahlaki sorunlarıyla diyalojik ve barışçıl bir şekilde başa çıkmalarını sağlamayı amaçlar; bireyin kitleselleştirilmesi, toplumsal güçlerin yıkıcı kullanımı, işçinin sömürülmesi, servetin adaletsiz dağılımı. Eğitimin kendisi, insan onuruna saygı duymayan ve insanın gerçek varlığını tehdit eden bir eğitim örneği olmaya karşı çıkmalıdır. Eğitim, öznenin diğer bireylerle ilişkili olarak yansıtıldığı sosyal bir praksistir.  ve bir yaşam dünyası. Bu karşılıklı ilişkiler ağında,   ne birey ne de gruplar komşularını göreceleştiremez, onu sadece bir   araç olarak kabul edemez.

 

Etik ve Vatandaşlık Eğitimi Ne İçin?

 

Eğitime yönelik kişisel ve toplumsal talebin bu yönlerini dikkate alan Federal Eğitim Yasası altıncı maddesinde şöyle diyor:

"Eğitim sistemi, kültürel, sosyal, estetik, ahlaki ve dini boyutlarda insan olarak yürütülen, milli bir mesleği, bölgesel ve kıtasal projeksiyonu ve evrensel vizyonu olan kadın ve erkeğin bütüncül ve kalıcı oluşumunu sağlayacaktır. yaşam, özgürlük, iyilik, hakikat, barış, dayanışma, hoşgörü, eşitlik ve adalet değerlerinin rehberliğinde. Varoluşsal bir kararla kendi yaşam projelerini detaylandırabilir. Sorumlu vatandaşlar, kritik kahramanlar, sevgi, bilgi ve çalışma yoluyla toplumun yaratıcıları ve dönüştürücüleri. Demokratik kurumların ve çevrenin savunucuları”.

Etik ve Vatandaşlık Eğitimi alanı, bireylerin gerçekliğinden başlar ve bu düzlemden, kişinin kendisini, sevgisini, bilgisini, normlarını, değerlerini ve yaratıcılığını geliştirmeye yönelik bir eğitim sürecini amaçlar. Ancak aynı zamanda, eğitim camiasının bir bütün olarak gelişimini teşvik eder, böylece sosyal hayatını etik kriterlere göre inşa eder.

Toplum ahlakı, sosyal grupların davranışlarına rehberlik eden normların ve somut değerlerin birikimidir. Ahlakımız, Batı ahlakının değerlerine dayandığı için ikilemli görünüyor: aşk, kardeşlik, özgürlük, ancak açıkça şüphecilik, tüketimcilik ve bireycilik olarak parçalanmış durumda. Alanın önerdiği etik içerikli eğitim, norm ve değerlerimizin bir yansımasıdır. Etik analizin amacı, kişisel mutluluğa ve ortak iyiye izin vererek, sosyal gerçekliğin tüm inşa sürecinde insana rehberlik etmektir.

Vatandaşları eğitmek, bireysel ve toplu başarıyı engelleyen engellerin neler olduğu konusunda gerekli kamuoyu tartışmasına yol açar. Bu alandaki eğitim faaliyeti, öğrencilere sadece söylemsel eşitlik ve özgürlük şöyle dursun, etik teorilerin içeriğini öğretme girişimi teşkil etmemelidir. Öğrencinin ahlaki özerkliği kendi yaşamsal bağlamında inşa edilmelidir. Mevcut demokrasinin dayandığı modern özerklik, kendi ideallerimize ve tarihsel ihtiyaçlarımıza cevap veren kendi kurallarına sahip bir toplum inşa etme olasılığını ima eder.

Zamanımızda, öğrencilerin vatandaşlar olarak düşünmeleri ve ahlaki normlar ile yasal normlar arasında bir tamamlayıcılık kurmaları acildir , çünkü ikincisi adalet ve dayanışma gibi etik ilkeler   ışığında gözden geçirilmelidir . 

Bugün Devlet ve toplumun üyeleri olarak hepimiz, eğitimi dönüştürme ve böylece gerçekliği, kültürümüzü değiştirme taahhüdünü üstleniyor, tam demokratik biçimlere yaklaşıyoruz; eylemlerin rasyonel gerekçelendirilmesi prosedürlerini teşvik etmek, bunların pratik sonuçları karşısında sorumluluk ve saygı ve işbirliği tutumları oluşturmak.

Bu eğitim önerisinin pedagojik anlayışı, öğretmeni bilginin taşıyıcısı olarak konumlandıran, yok sayan ve uyum sağlamayı uman öğrencinin önünde hiyerarşik bir konuma yerleştiren bir anlayış değildir   ; öğrenme, yalnızca eğitim uygulamasının tüm öznelerinin katıldığı ve her birinin karşılıklı iletişimde kendi sözcükleriyle onu anlamla doldurduğu gerçek bir bağlamda anlamlıdır.

 

Etik ve Vatandaşlık Eğitimi, tüm alanı aşan ve içeriğini ifade eden dört kavramsal çekirdeğe sahiptir:

·         İlkeler, normlar ve ahlaki değerlerle (olumlu ve olumsuz) ilgili bireysel ve toplumsal eylemler.

 

·         Vatandaş sorumluluğu ve demokratik katılımın geliştirilmesi (   mevcut siyasi gerçekliğin eleştirel analizi)

 

·         Sosyo-yasal normlar, Hukukun Üstünlüğü, Anayasa (yeniden yapılandırmacı vizyon) çalışması.

 

·         İnsan Haklarının toplum sorunlarıyla ilgili olarak incelenmesi ve uygulanması: sağlık, çevre.

 

 

2. EĞİTİM AMAÇLARI

 

2.1. Alanın 3. döngüdeki hedefleri

 

Etik ve Vatandaş Eğitimi , böylesine karmaşık ve sorunlu bir toplumda meydana gelen sürekli dönüşümlere okul aracılığıyla yanıtları çerçevelemesi gereken kararlı bir   alandır . 

EGB'nin bu çok özel döngüsünde, Etik ve Vatandaşlık Eğitimi aşağıdaki hedefleri hedeflemektedir:

 

·         Öğrencilerin kendi başlarına düşünmelerini ve buna göre hareket etmelerini sağlayan kapsamlı kişisel gelişimin öneminin anlaşılmasını teşvik edin.

 

·         Etik ilkeleri eylemler, değerler ve sosyal normlar ile ilişkilendirerek, kişinin onurunu tanıyarak ve başkalarının değerlendirmelerine saygı duyarak tartışma yeteneğinin gelişimini teşvik edin.

 

·         Daha iyi bir arada yaşama için olumlu olarak değerlendirilenleri benimseyerek, böylece başkalarıyla ve doğal çevreyle aktif bir bağlılık geliştirerek, farklı sosyal grupların yönlendirildiği ahlaki ilkeleri teşvik edin.

 

·         Ahlaki özerkliklerine dayalı sosyal kurumlarıyla demokratik yaşama sorumlu bir şekilde katılabilecek eleştirel vatandaşların oluşumunu teşvik etmek.

 

·         Kültürel çoğulculuğu teşvik etmek, farklılıkları saygı ve hoşgörü ortamında kabul etmek, kişisel ve sosyal potansiyellerin gerçekleştirilmesini desteklemek.

 

2.2. Başarı Beklentileri

EGB'nin sonunda, öğrencilerin şunları başarması beklenir:

 

·         Zihinsel süreçlerin karmaşıklığının, kişinin sosyalliğinin, kişisel kimlik yapılandırma süreçlerinin ve aşkınlığa açılmanın farklı yollarının nasıl ayırt edileceğini, anlaşılacağını, ilişkilendirileceğini, kutuplara aktarılacağını ve değer verildiğini kendi seviyelerinde bilmek.

 

·         Sosyal ve Doğa Bilimleri ile Etik ve Yurttaş Eğitimi içeriklerini, kişisel, toplumsal ve toplumsal ihtiyaçları ile ilgili olarak, kişisel ve toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesi için geniş ve bütünleşik bir anlamda ifade edin.

 

·         Kişiyi,   sosyokültürel bir bağlamda, belirli bir yaşam anlayışına ve heteronom veya özerk kararlara sahip etik bir özne olarak kabul edin.

 

·         Toplumun daha yaygın geleneklerinin, değerlerinin, erdemlerinin, normlarının ve ilkelerinin temelleri üzerinde düşünmek, bunların okulda ve topluluk yaşamında ortaya çıkardığı anlaşma ve çatışmaları tanımak; barışçıl bir çözüm aracı olarak rasyonel diyalog önermek.

 

·         Yaşam, hakikat arayışı, iyilik, barış, adalet, hoşgörü, özgürlük, dayanışma, eşitlik, dürüstlük ve uluslararası ve kültürlerarası anlayış gibi değerlerle bağlılığı ve sorumluluğu derinleştirin.

 

·         Ulusal Anayasa, Eyalet Anayasası ve uluslararası insan hakları beyannamelerinde ifade edilen normatif çerçeveyi ve farklı bağlamlardaki geçerliliğini bilir ve anlar.

 

·         Bir yönetim biçimi ve yaşam tarzı olarak demokrasiye ve evrensel etik anlaşmanın en eksiksiz ifadesi olarak insan haklarına pratik ve düşünceli bir şekilde bağlı kalın.

 

3.ÜÇÜNCÜ DÖNGÜDEKİ ETİK VE VATANDAŞLIK EĞİTİMİNİN İÇERİĞİ

 

3.1. İÇİNDEKİLER ORGANİZASYON KRİTERLERİ

 

İçeriğin organizasyonu, alanın kavramlarını, prosedürlerini ve tutumlarını ifade eden ve bütünleştiren tematik eksenler etrafında gerçekleştirilir. Detaylandırması, CBC'deki içeriklerin analizinden gerçekleştirilir.Altında yatan temel fikirler, yüksek düzeyde bir genellikle ifade edilerek tanımlanmıştır.

 

Özetleme: tematik eksenler temel fikirlerden türetilir   ve   bunları belirtir. Buna karşılık, kavramsal ve prosedürel içerikler tematik eksenleri belirtir ve görüntüler.

 

Üçüncü döngü için Etik ve Vatandaşlık Eğitiminde, seviyenin özelliği ve alanın özellikleri dikkate alınarak içerikler beş eksen yerine üç tematik eksende (Kişi, Değerler ve Sosyal Normlar) sıralanmıştır. birinci ve ikinci devrede üzerinde çalışılan

 

Bu şekilde, dikkatin alanın belirli içeriklerine daha fazla yoğunlaştırılması, geliştirilmesinde daha büyük bir derinliğe ulaşılması amaçlanmaktadır; öğrencilerin disiplinle ilgili olarak içinde bulundukları oluşum aşamasına göre. Öznenin oluşumu ile bireysel ve toplumsal bir varlık olarak nasıl bir insan olunacağını bilmekle ilgilidir. Değerler eğitimi ile öğrencilerin, insanlığın tarihinin bir sonucu olarak geliştirdiği evrensel değerleri: saygı, insan onuruna değer verme, özgürlük, adalet, eşitlik ve dayanışma. Bir arada yaşama normlarının ve gerçekliğe yönelik eleştirel kapasitenin gelişmesiyle, yukarıda belirtilen ilkelere dayalı sosyal etkileşim kılavuzları mümkündür.

 

3.2. Genel Prosedürler

 

·         Doğrulamalar için yargı unsurlarının formüle edilmesi ve değerlendirilmesi.

 

·         Görüş ve bilgi arasındaki ayrım.

 

·         Yeterli tanımların ve hipotezlerin mantıksal bakış açısıyla detaylandırılması.

 

·         Tümdengelim, tümevarım ve analojik argümanların tanımlanması.

 

·         Basit ve bileşik önermeleri içeren argümanların tanınması ve detaylandırılması.

 

·         Resmi olmayan yanılgıların tanınması.

 

·         Kendi yaratıcı olanaklarının keşfi ve grup çalışması.

 

·         Bireysel ve toplumsal eylemleri yöneten etik ilkelerin belirlenmesi.

 

·         Análisis de costumbres, valores y normas más difundidas de la sociedad a partir de principios éticos.

 

·         Discusión racional de la validez de principios éticos a partir de criterios alternativos y complementarios : universalidad, ponderación de las consecuencias, otros.

 

·         Participación en los procesos de discusión y toma de decisiones, en el ámbito escolar y comunitario.

 

·         Participación en acciones de compromiso de la escuela con la comunidad, en defensa de los derechos humanos ante problemáticas sociales actuales como es la contaminación.

 

 

3.3.  Contenidos Actitudinales

 

El área de Formación Ética y Ciudadana proporcionará en los alumnos y las alumnas, el desarrollo de las siguientes actitudes :

·         Toplumsal davranışta eşitlik, adalet, doğruluk ve bireysel özgürlük ve sorumluluk tutumlarının geliştirilmesi.

 

·         Giderek daha karmaşık ve birbirine bağımlı hale gelen bir dünyada bir sosyal ilişki biçimi olarak farklı olana karşı esneklik, hoşgörü ve saygı faaliyetlerinin geliştirilmesi.

 

·         Başkalarıyla işbirliği ve dayanışma tutumlarının geliştirilmesi.

 

·         Kendine, başkalarına ve var olan her şeye saygının bir ifadesi ve yaşama saygının bir somutlaşması olarak kişisel, toplumsal ve doğaya özen gösterme duygusunun geliştirilmesi.

 

·         Boş zamanın keyfi ve yaratıcı kullanımına ilişkin olumlu bir değerlendirmenin geliştirilmesi.

 

·         Aidiyet duygusu ve ulusal kimliğin oluşmasına katkıda bulunmanın bir yolu olarak kişinin kendisine yönelik takdir tutumlarının geliştirilmesi ve diğer kimliklerle onurlu ve saygılı bir ilişki kurması, onları bir zenginleştirme olasılığı olarak anlamasına yol açar.

 

·         Kalıcı bir inşa sürecinde demokratik bir toplum bağlamında sorumlu katılım.

 

·         Çatışmalara akılcı bir çözüm sağlama olasılığı olarak diyaloğun değerlendirilmesi.

 

·         İşin olumlu bir şekilde değerlendirilmesinin ve bununla tutarlı tutumların geliştirilmesi, bunu kişisel ilişki için bir fırsat olarak anlamak için işbirliği yapmak.

 

·         Bilimsel-teknolojik düşüncenin özellikleri olarak hakikat arayışının, düşüncenin kesinliğinin, sorgulamanın ve analizin takdir edilmesi.

 

·         Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin eleştirel bir değerlendirmesinin geliştirilmesi ve canlıların yaşam koşullarını iyileştirmek için gerçekliğin dönüşümüne hizmet etme olasılıkları ve sınırları.

 

·         Bilimsel-teknolojik düşünce, sosyal gelişme ve değerler arasındaki ilişki hakkında olumlu değerlendirme tutumlarının geliştirilmesi, böylece bilim ve teknolojinin insan ve toplumun refahına hizmet eden insan ürünleri olarak anlaşılması.

 

 

·         Mantıksal düşünmeye, dünyanın sembolik inşasına ve fikir ve duyguların iletilmesine izin veren unsurlar olarak dil ve sembollerin kullanımına yönelik takdir.

 

·         Kişinin ve toplumun temel bir boyutu olarak estetik tezahürlerin takdir edilmesi.

3.4.  Secuenciación de Contenidos 

 

EJE : PERSONA
7º AÑO		8º AÑO		9º AÑO
Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales	Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales	Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales
-          Dimensiones de la persona humana. -          La voluntad, la decisión y la libertad. -          Procesos psíquicos de la persona. -          La adolescencia y sus cambios. -          La cultura de los adolescentes y la integración a la sociedad. -          La identidad sexual . -          La búsqueda de la identidad personal. -          La persona humana en relación al trabajo . -          El derecho a la salud y la dignidad de la vida humana. -          La salud personal y la salud social. -          El cuidado del medio ambiente y la construcción de una sociedad más solidaria.	·         Comunicación y narración de experiencias emocionales propias y ajenas. ·         Revisión de episodios de la vida cotidiana. ·         Análisis comparativos y toma de posición ante diversas alternativas. ·         Análisis sobre la cultura infantil y la adolescente. ·         Análisis de valores éticos, culturales y religiosos y de diversas cosmovisiones para la construcción de la identidad personal.   ·         Narración de experiencias de salud /enfermedad, y análisis de su proceso. ·         Indagación acerca de situaciones de salud y enfermedad y prevención de distintas situaciones de riesgo para la salud.	-          La identidad personal, grupal y nacional. -          La persona como ser social. -          El autoconocimiento y la autoestima ; capacidades afectivas, intelectuales y volitivas. -          La persona en relación a la división social del trabajo. -          La persona y las diversas formas de búsqueda y vivencia del sentido de la trascendencia según sus propias opciones y convicciones.	·         Análisis de roles y de los diferentes cambios en la vida familiar y grupal. ·         Revisión de episodios de la vida cotidiana. ·         Análisis, comparación y toma de posición ante diversas alternativas. ·         Identificación e interpretación de procesos e instancias de construcción de la identidad nacional.	-          El desarrollo de las potencialidades humanas. -          Los grupos de pertenencia y las manifestaciones culturales. -          El adolescente en relación al trabajo. -          La organización social del trabajo en la comunidad. La solidaridad y competencia. La desocupación y los conflictos. -          La emancipación de la persona humana.	·         Comunicación de experiencias propias y ajenas. ·         Indagación acerca de las consecuencias de la desocupación . ·         Revisión de episodios de la vida cotidiana. ·         Análisis, comparación y toma de posición ante diversas alternativas.

 

 

EJE : VALORES
7º AÑO		8º AÑO		9º AÑO
Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales	Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales	Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales
-          La moral y la reflexión ética. -          Los condicionamientos de la acción humana. -          La noción de valor y su relación con el accionar de las personas. -          La persona y los valores. -          La conciencia moral. -          Dignidad de la persona humana. -          La universalidad de los valores. Principio de valor. -          El bien común y la responsabilidad personal.	·         Conversación acerca de la relación entre condición humana y valores. ·         Reconocimiento de la universalidad de los valores. ·         Práctica del ejercicio de la libertad y la responsabilidad.	-          Las normas morales y la vida social. -          Los conflictos ético-morales en el marco histórico- cultural. -          La dignidad de la persona y la organización de la sociedad. -          La persona, los valores y la sociedad. -          Voluntad y libertad, la autonomía y la responsabilidad. -          La costumbre y sus transformaciones en el tiempo. -          El bien común y la responsabilidad personal.	·         Indagación sobre costumbres y valores. ·         Recuperación y análisis de información acerca de las diferentes concepciones sobre las personas y valores. ·         Práctica del ejercicio de la libertad y la responsabilidad.	-          La cultura y los valores morales. -          Las distintas tradiciones éticas y los conflictos sociales. -          Normas morales, su justificación racional a partir de principios éticos. -          La argumentación de los valores : relativismo, escepticismo, etnocentrismo y fundamentalismo. -          La universalidad de los valores y su relación con la dignidad de la persona. -          El bien común y la responsabilidad personal.	·         Reconocimiento de la universalidad de los valores, el relativismo, el etnocentrismo, el escepticismo y el fundamentalismo. ·         Práctica del ejercicio de la libertad y la responsabilidad.

 

 

 

EJE : NORMAS
7º AÑO		8º AÑO		9º AÑO
Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales	Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales	Contenidos Conceptuales	Contenidos Procedimentales
-          Características de las normas sociales. -          Diferencia entre norma jurídica y social. -          La norma como reconocimiento y garantía de la dignidad personal. -          La democracia y las instituciones sociales.	·         Recuperación de información sobre las características de las normas sociales.	-          El estado de derecho como forma de convivencia social y procedimiento para resolver racionalmente los conflictos. -          La democracia : la organización federal de la nación . -          La democracia como forma de organización socio-política y estilo de vida. -          Constitución nacional y provincial. -          Historia de las reformas. -          Sucesivas rupturas del orden constitucional. -          Origen y evolución histórica de los derechos constitucionales.	·         Análisis de situaciones presentes . ·         Recuperación de la información histórica . ·         Indagación, recuperación y elaboración de información sobre la relación entre democracia y dignidad humana. ·         Análisis crítico de situaciones concretas.	-          Derechos, garantías y su relación con los deberes y las responsabilidades. -          La ciudadanía . -          Motivo de la Declaración de los Derechos Humanos. -          Necesidad de universalización de los derechos ante los problemas actuales de la sociedad. -          La necesidad de defensa de la condición humana ante el hambre, el genocidio, la ignorancia y la persecución. -          Los derechos civiles y políticos, económicos, sociales y culturales. -          La responsabilidad individual, grupal, social y política en la defensa de los derechos humanos. -          Cuidado del medio natural y la cuestión de la ampliación histórica de los derechos. -          Las discriminaciones sociales a la mujer , a los discapacitados y otros . -          Violación de los derechos humanos.	·         Recuperación de la información y realización de ensayos breves al respecto. ·         Recuperación de la información histórica. ·         Recuperación de la información en los diferentes miembros de la comunidad. ·         Análisis de situaciones concretas. ·         Análisis de situaciones presentes.

 

4. ORIENTACIONES DIDÁCTICAS

 

La enseñanza de los contenidos de Formación Ética y Ciudadana constituyen un verdadero desafío y también nuevas exigencias. Desde las escuelas debemos discutir los contenidos para que éstos sean útiles a todos; y no caer en la elaboración de un producto culturalmente parcial o con criterios etnocentristas (no reconocer las diferentes realidades culturales). Debemos partir de la posibilidad de criticar constructiva y racionalmente los contenidos, modificarlos en el marco de las necesidades contextuales y a través de la argumentación racional.

 

Desde el área de Formación Ética y Ciudadana se debe crear y promover la posibilidad de fijación de normas éticas y pautas morales a un nivel teórico y su concreción en el medio vital. Esto significa también creer en la posibilidad de consensuar criterios y objetivos de conducta social con independencia de posturas particulares. En este sentido será imprescindible superar el escepticismo y el relativismo, rasgos que convergen en medio de una sociedad cambiante y heterogénea. Que el alumno realice este proceso de educación en un ámbito de cooperación y solidaridad, es intrínseco al mismo, vital para que se pueda realizar, puesto que el desarrollo de ciertos contenidos teóricos y actitudinales requieren la comprensión y la ayuda mutua.

 

Enseñar Formación Ética y Ciudadana implica una actividad que afecta a la institución educativa en general y a toda la sociedad. Exige la interacción de distintas disciplinas, constituyendo un verdadero campo interdisciplinario. La escuela deberá formar en el sujeto social : el pensamiento crítico y autocrítico, el juicio autónomo, la capacidad de decisiones racionales y libres, la coherencia entre lo que se dice y lo que se hace, la posibilidad de creatividad.

 

En relación con las decisiones de carácter metodológico debemos tener en cuenta :

Que la indudable relación social y la ineludible carga valorativa, especialmente moral, es condición suficiente para que la enseñanza de los contenidos de F.E. y C., en la EGB, no quede reducida sólo a su carácter transversal e interdisciplinario, sino como un área específica a la que se le destina un horario determinado.

Que los valores y actitudes se educan siempre en un contexto real, es decir, en la interacción que la persona humana realiza con los otros, con el entorno y con la realidad cultural en la que vive. En consecuencia habrá que utilizar métodos que ofrezcan al alumno y a la alumna experiencias de aprendizaje ricas en situaciones de participación.

Que la distribución de espacios y tiempos y la manera de organizar los grupos de alumnas y alumnos, son factores que promueven o dificultan una práctica educativa coherente con el aprendizaje de la F. E y C. que, a menudo exige salidas del aula o de la escuela y la realización de actividades en grupos.

 

¿Qué significa enseñar Formación Ética y Ciudadana?

 

Enseñar F.E. y C. no es imponer una moral o determinados valores, es enseñar a razonar moralmente poniendo en juego principios éticos de fundamentación de los valores y las normas. Es conocer y comprender los valores consensuados universalmente en un proceso histórico, donde las distintas tradiciones éticas hicieron su aporte ; la Judeocristiana, las teorías filosóficas y políticas, las diferentes religiones. También es relacionar a estos valores reconocidos universalmente con las pautas morales y los valores propios de su contexto cultural. Es enseñar a resolver argumentativa y dialógicamente los conflictos de valores , a respetar las diferencias y a construir proyectos comunes. Es enseñar saberes relacionados con la autoestima, es decir, conocerse a sí mismo y valorarse. Es trabajar para lograr un juicio moral autónomo y una inteligencia moral solidaria. Es enseñar saberes relacionados con el pensamiento crítico, autocrítico y con la capacidad de dialogar. Es aprender a vivir y aprender las reglas de la democracia y del pluralismo cultural , es comprometerse con aquellos valores asumidos reflexivamente.

 

¿Cómo enseñar Formación Ética y Ciudadana ?

 

Dada las características específicas del área, la enseñanza no se puede reducir a una simple transmisión de contenidos, donde los alumnos cumplen un rol pasivo, sino que es una interacción activa donde se ejercita la comprensión de contenidos expuestos, elaboración de argumentos racionales, planteos críticos, tanto sobre la realidad fáctica como sobre los contenidos teóricos, en una participación autónoma y solidaria en la institución educativa y en la sociedad en general.

 

Las estrategias educativas que pueden servir a la realización de estas actividades pueden ser la clarificación de valores : ayuda al alumno a tener conciencia de sus propios valores, sus relaciones con el otro. Se busca que los alumnos establezcan relación entre lo que valoran y lo que cotidianamente hacen en sus actos. Otra técnica didáctica es la discusión de dilemas morales donde se presenta al alumno situaciones conflictivas que exigen identificar diversas posiciones de valor u opciones por valores alternativos. Normalmente no son situaciones que tengan una fácil resolución. La dramatización o el juego de roles es otra técnica didáctica que puede ser aprovechada en el área de F.E. y C., sobre todo por la virtud de hacer comprender a los alumnos y a las alumnas posiciones ajenas a los  mismos, al ponerlos en el lugar de otro en una situación conflictiva. El análisis de situaciones concretas a partir de categorías conceptuales es otro recurso didáctico a utilizar.

 

En general se debe tener presente que, más allá de que muchos contenidos respondan a una lógica disciplinar, estos tienen que relacionarse con la realidad concreta del alumno y con situaciones problemáticas significativas.

 

Trasladar los valores comprendidos racionalmente a su vivencia concreta implicará la idoneidad del maestro para saber aprovechar situaciones cotidianas de la vida escolar y extraescolar para el desarrollo de valores a través de la discusión, de la confrontación de puntos de vista diferentes en situaciones problemáticas incidentales.

 

Con clima democrático, es decir, trabajar con reglas de juego claras, para la toma de decisiones, enseñando la importancia del consenso, del respeto a las minorías, del sentido del ejercicio del poder, del saber resolver los conflictos con razones no con violencia, el saber aceptar los cambios, aprender a participar democráticamente.

 

Con neutralidad, el cómo enseñar pasa por la postura del docente. Este debe aparecer como neutral, no imponiendo su punto de vista a los alumnos y a las alumnas. Esto no significa indiferencia frente a los valores y normas. Esto es importante cuando se trata de discusiones sobre principios éticos fundamentales o sobre Derechos Humanos, en tanto valores universales. El docente puede jugarse por valores sin que esto signifique imponérselos a nadie.

5 - CRITERIOS DE EVALUACIÓN Y ACREDITACIÓN

 

·         Identificación de los múltiples factores que influyen en las acciones humanas : motivos, intereses, emociones, fines, valores, creencias, otros.

 

·         Reconocimiento de los cambios que se dan en la adolescencia, desde la perspectiva individual, social y cultural.

 

·         Reconocimiento de la importancia del mundo del trabajo como realización de las potencialidades humanas.

 

·         Elaboración de estrategias y acciones individuales y grupales para mejorar la calidad de vida.

 

·         Identificación de acciones que reafirmen y/o promuevan los valores fundamentales para la convivencia : la vida, la búsqueda de la verdad, la promoción del bien, la paz, la justicia, la amistad, la tolerancia, la solidaridad, la igualdad, la belleza y la honradez.

 

·         Argumentación racional sobre los valores frente a posiciones relativistas o fundamentalistas.

 

·         Establecimiento de normas para la convivencia que respeten los diferentes puntos de vista.

 

·         Interpretación del significado de los principios fundamentales que sustentan la Constitución Nacional : democracia, participación, libertad, justicia, solidaridad.

 

·         Comprensión de la necesidad de la articulación entre libertad y responsabilidad dentro de la vida democrática.

 

·         Argumentación acerca de la necesidad, las ventajas y los inconvenientes de las normas de organización y regulación de la vida en común, en la escuela, en el grupo, en la ciudad, en la provincia, en la nación, en la comunidad internacional, otros.

5.1. - Criterios de Acreditación por Año

7º AÑO	8º AÑO	9º AÑO
·         Conocimiento de los factores que influyen en las acciones humanas.   ·         Reconocimiento de los cambios que se producen en la adolescencia . ·         Identificación de las diferentes formas de trabajo que se dan en la sociedad. ·         Comprensión de la importancia de las acciones individuales y grupales. ·         Reconocimiento de los valores fundamentales para la convivencia .     ·         Diferenciación de los valores universales y las valoraciones existentes. ·         Reconocimiento de puntos de vista diferentes a los propios .   ·         Reconocimiento de formas democráticas de participación.	·         Reconocimiento de la multiplicidad de factores que influyen en las acciones humanas.   ·         Diferenciación de los cambios que se producen en la adolescencia desde la perspectiva individual y social. ·         Reconocimiento del trabajo como una realización personal y grupal. ·         Reconocimiento de la importancia de las acciones individuales y grupales como medio para mejorar la calidad de vida. ·         Comprensión de la importancia de las acciones que garanticen el desarrollo de los valores fundamentales para la convivencia.   ·         Reconocimiento de los valores como opciones personales adquiridas libre y reflexivamente. ·         Aceptación de las opiniones diferentes y respeto a las personas que  las manifiesten. ·         Participación en espacios de elección y decisión democráticos y reconocimiento de los principios fundamentales que sustentan la Constitución Nacional.	·         Identificación de los múltiples factores que influyen en las acciones humanas : motivos , intereses, emociones, fines , valores, creencias, otros. ·         Reconocimiento de los cambios que se dan en la adolescencia, desde la perspectiva individual, social y cultural. ·         Reconocimiento de la importancia del mundo del trabajo como realización de las potencialidades humanas. ·         Elaboración de estrategias y acciones individuales y grupales para mejorar la calidad de vida. ·         Identificación de acciones que reafirmen y/o promuevan los valores fundamentales para la convivencia : la vida, la búsqueda de la verdad, la promoción del bien, la paz, la justicia, la amistad, la tolerancia, la solidaridad, la belleza y la honradez. ·         Argumentación racional sobre la fundamentación de los valores frente a posiciones relativas o fundamentalistas. ·         Establecimiento de normas de convivencia que respeten los diferentes puntos de  vista. ·         Interpretación del significado de los principios fundamentales que sustenta la Constitución Nacional : democracia , participación, libertad, justicia y solidaridad.
·         Detección de la relación o diferencia en las acciones individuales o sociales , presentes o pasadas, y las normas constitucionales. ·         Reconocimiento de ventajas e inconvenientes de las normas de organización en la escuela y la comunidad.	·         Reconocimiento de la importancia de la articulación entre libertad y responsabilidad.   ·         Evaluación de ventajas e inconvenientes de las normas de organización de la vida en común.	·         Comprensión de la necesidad de la articulación entre libertad y responsabilidad dentro de la vida democrática.   ·         Argumentación acerca de la necesidad, las ventajas y los inconvenientes  de las normas de organización y regulación de la vida en común , en la escuela , en el grupo , en la ciudad, en la provincia, en la nación , en la comunidad internacional, otras.

 

 6 - BIBLIOGRAFÍA

 

-         Alonso, María y otros : “Educación Ética. Repensando la Educación Cívica” - (1996). Bs.As. - Ed. Troquel.

-         Ardanaz, Norma Giménez de : “Articulación entre niveles”(1987) - Bs.As. Ed. Estrada.

-         Ausubel, D., Novak, J. y Hanesian, H. : “Psicología educativa. Un punto de vista cognoscitivo”  2º ed. (1983) - México, Trillas.

-         Bertoni, Alicia y otros: “Evaluación, nuevos significados para una práctica compleja” (1996)

Bs.As. Ed. Kapeluz.

-         Bixio, Cecilia : “Cómo construir Proyectos”- (1996) - Rosario - Ed. Homo - Sapiens.

-         Busquet, Dolores y otros : “Los Temas Transversales” - (1995) - Bs. As. - Ed. Santillana.

-         Camilloni, Alicia : “Epistemología de la Didáctica de las Ciencias Sociales” U.B.A.

-         Carretero, Mario : “Constructivismo y Educación”(1993) Ed. Aique

-         Carretero, Mario y otros : “La enseñanza de las Ciencias Sociales” (1989) - Madrid,Visor

-         Coll, César y otros : “Los Contenidos de la Reforma” (1994) Bs.As. Santillana - Aula XXI, Nº 52.

-         Cullen, Carlos : “Autonomía Moral, participación democrática y cuidado del otro (1996) Ed. Novedades Educativas.

-         Chercarky, Susana M. : Prof. “Aprender a Vivir”.

-         Chillon, Gloria Domínguez : “Los Valores en la Educación Infantil” Ed. Musalla.

-         Dallera, Osvaldo - Esther F. A. de Martínez - Martha F de Gallo  - M.I. Houlston - G.A. Obiols : “La Formación Ética y Ciudadana en la E.G.B. (1997) Edic. Novedades Educativas.

-         Díaz Aguado, Mario José - Medrano Concepción : “Educación y Razonamiento Moral” (1994) Ed. Mensajero.

-         Equipo Episcopal : “Educación y Proyecto de Vida"

-         Ërikson, E. : “Infancia y Sociedad (1993) De Bassic Books

-         Erikson, E. : “Identidad, Juventud y Crisis” (1969) Bs.As.

-         Fanelli, Jorge : “Educar para la Paz” (1996) Bs.As Ed. Aula Abierta

-         Finocchio, Silvia y otros : “Enseñanza de las Ciencias Sociales (1993) Bs.As. Ed. Troquel

-         González Hernández Angel : “Didáctica de las Ciencias Sociales - Ed. CEAC

-         Habermas, Jürgen : “Conciencia Moral y Acción Comunicativa (1994) Madrid - Tecnos.

-         Ideas Básicas : Compilación de autores varios. Materiales de uso interno (1996).

-         Jan Parijs, Philippe : “ ¿Qué es una sociedad justa ? “ (1993) de Nueva Visión.

-         Josep M. Puig Rovira : - “Educación Moral y Cívica” - MCyE - (1992).

-         Kohlberg, L. : “El desarrollo del juicio moral (1971)

-         La Obra - Formación Ética y Ciudadana - (1995)

-         Mario Heler y Daniel López : “La dimensión Ética del Proyecto Educativo”.

-         M. S. de Horovitz : “Las Ciencias Sociales y la Formación Ética. Una propuesta de Articulación”.

-         Rolando Martiñá : “F.E. y C. : Aporte para una cultura del cuidado.”

-         Daniel López : “Los temas transversales”.

-         Leocata, Francisco : “Los Valores” (1995) Ed. Cesarini Hnos.

-         Lucarelli, E. y Correa, E. :  “Cómo hacemos para enseñar a aprender” - Bs. As. - Santillana, (1994).

-         Monereo, C. y otros : “Estrategias de enseñanza y aprendizaje. Formación del profesorado y aplicación en la escuela ”. (1995) - Barcelona. Graó.

-         Palacios, J. y otros : “ Psicología evolutiva ” (1985) - Madrid. Ed. Alianza.

-         Pascual, Antonia V. : “Clarificación de Valores y desarrollo Humano (1995) Ed. Narcea S.A.

-         Piaget, Jean : Psicología de la Inteligencia - (1972) Ed. Psique.

-         Piaget, J. e Inhelder, B. :  Psicología del niño - 12º ed. (1984) - Madrid.  Ed. Morata.

-         Puig Rovira : “Educación Moral y Cívica” - Educación y Ciencia. (1992).

-         Rawls, John : “Teoría de la Justicia” (1994) Fondo de Cultura Económica - México.

-         Taba, Hilda : “Elaboración del Currículo” (1980) Bs.As. Ed. Troquel.

-         Vidiella, Zabala A. : “La Práctica Educativa” - Cómo enseñar - (1995) Colección El Lápiz.

-         Villar Angulo, Luis Miguel y Otros : “Un ciclo de Enseñanza Reflexiva” (1995) Ed. Mensajero

-         “Planificar para el Cambio” (1995) Ed. Docentes Argentinos.

-         Zabala Vidiella, A. : “La práctica educativa. Cómo enseñar “- (1995) - Barcelona - Ed. Graó.